از «دهکده جهانی» تا «زندگی ویترینی»؛ وقتی اینترنت دیوار خانه‌ها را کوتاه می‌کند
طلوع بندر// اینترنت، فضای مجازی، حریم خصوصی، صیانت و … واژه هایی که این روزها زیاد می شنویم و حتما دغدغه بسیاری از والدین، فارغ از هر نوع جایگاه اجتماعی، اعتقادات مذهبی، میزان تحصیلات و تفاوت فرهنگی می باشد. اینترنت که خود شاهراه ارتباط با دنیای مجازی می باشد، الحق جهان را به دهکده ای کوچک به معنای واقعی کلمه تبدیل کرده است و البته با تمام خوبی هایی که برای ما به ارمغان آورده اما نگرانی‌هایی نیز با خود به دنبال داشته است.وابستگی به اینترنت انکار ناشدنی است به طوریکه حتی افرادی که شاغل و یا حتی محصل نیز نیستند برای رسیدگی به بسیاری از کارهای روزمره به این پدیده نیازمندند اما گاهی استفاده بی رویه و حتی عدم امکان کنترل و نظارت صحیح برای استفاده از نت توسط فرزندان نگرانی هایی را برای والدین ایجاد کرده که به تبع اینترنت شکاف میان نسل ها را عیان تر می کند. استفاده از شبکه‌های اجتماعی توسط جوانان، سبک زندگی آنان را تغییر داده است. خودنمایی و زندگی ویترینی از نتایج منفی شبکه‌های اجتماعی است. تغییرات زیادی تحت تاثیر شبکه‌های اجتماعی در ارزش‌ها، ساختار، سبک زندگی و نگرش‌های افراد و خانواده‌ها ایجاد شده است که همه اینها نگرانی هایی را با خود به همراه دارد. از این رو برای بررسی دقیقی تر این موضوع با کبری یادگاری، روانشناس کودک و نوجوان به گفتگو نشستیم.
چگونه می توان با ورود اینترنت در حوزه خانواده مانع تغییر ارزش های تعریف شده در خانواده ها شد؟
فضای مجازی باعث سهولت در ارتباطات اجتماعی شده اما نگرانی در مورد تاثیر فضای مجازی بر روابط وجود دارد چراکه موضوع حائز‌اهمیت در خانواده توجه یا عدم توجه به ارزش ها به ویژه ارزش‌های دینی و خانوادگی و اجتماعی است که می تواند جامعه را به سمت تعالی و سعادت یا زوال سوق دهد. درواقع فضای مجازی گسلی میان نسل ها بوجود آورده والدین (نسل دیروز) و( نسل امروز ) فرزندان که خواهان به روز بودن هستند و اما مشکل این نسل به گونه ای هست که خانواده‌ها ساعت ها در کنار هم هستند اما بدون آنکه حرفی داشته باشند لحظات را با هم ولی بدون کلام سپری می کنند و هر دو نسل در دام اینترنت افتاده اند. که به نظر می رسد اولین قدم برای کنترل و مرتفع کردن این مسئله حفظ و برقراری ارتباط کلامی و احساسی بین اعضای خانواده می باشد.
راهکار های پیشگیری و کاهش آسیب های فضای مجازی در خانواده چیست؟
از مهمترین راهکارهای پیشگیری در راستای کاهش مخاطرات فضای مجازی می توان به موارد زیر اشاره نمود.آگاهی و آموزش دادن هم به خانواده ها هم به نوجوانان برای آشنا شدن با معایب و مزایای اینترنت؛ ترغیب و تشویق کردن خانواده ها و نوجوانان در فعالیت های اجتماعی و ورزشی، آموزش خود مراقبتی در فضای مجازی، آموزش مراقبت از اطلاعات خصوصی و عدم افشای اطلاعات در شبکه های اجتماعی؛ فرهنگ سازی، تدوین و طراحی متون تحصیلی در ارتباط با آشنایی با فناوری های جدید؛ از همه مهمتر سبک فرزندپروری، تنظیم خواب نوجوانان، آموزش مهارت مدیریت زمان و آموزش و کمک به شناسایی نقاط ضعف و مثبت و نوجوانان و تقویت نقاط مثبت و کمک به هویت‌یابی نوجوان.
آیا استفاده از فضای مجازی به روابط اجتماعی افراد و جامعه ضربه زده است یا موجب تقویت ارتباطات شده است؟
اینترنت و فضای مجازی همانند هر پدیده نوظهور دارای معایب و محاسن می باشد. اینترنت دنیا را به یک دهکده جهانی تبدیل کرد بطوری که جهان رو بشکل یک دهکده بشناسیم و با آن ارتباط داشته باشیم. اگر ما نتوانیم فضای مجازی را کنترل و مدیریت کنیم آسیب های متعدد، اخلاقی، رفتاری و گفتاری به خصوص به کودکان و نوجوانان وارد خواهد‌شد. اینترنت علاوه بر مزایای بسیار، آسیب هایی نیز در زندگی فردی و اجتماعی ایجاد کرده است بهتر است در حد کفایت و در جهت رشد در شبکه های اجتماعی فعالیت داشته باشیم ولی اگر بصورت افراطی استفاده کنیم و جنبه اعتیاد پیدا کند یقینا مخرب و آسیب زا خواهد بود. تحقیقات ثابت کرده است آن دسته از افرادی که به اینترنت اعتیاد دارند بیشتر دچار انزوا و تنهایی فردی و اجتماعی می‌شوند و این افراد دچار ناکامی تحصیلی و کاری می شوند و روز به روز از دایره تعاملات میان فردی و ارتباط آنها کاسته می شود. امروزه میزان مقاومت زن و شوهر در برابر گوشی و اینترنت به پانزده دقیقه شده و بلافاصله دوباره به سراغ گوشی می روند.
کمی از فواید استفاده از اینترنت و فضای مجازی برایمان بگویید؟
مهمترین مزیت اینترنت دسترسی سریع به اطلاعات است امروزه اینترنت به مانند یک پیر خردمند یا شبیه به یک کتابخانه بزرگ است که در دسترس همه اقشار جامعه قرار دارد.با ارتباط داشتن با جامعه جهانی محققان به راحتی می توانند به منابع بزرگ علمی در سراسر دنیا دسترسی داشته باشند و همچنین راه اندازی کسب و کار های نو در بستر اینترنت و اشتغال زایی از مزیت های نسبی اینترنت می باشد.
کمی از مضرات استفاده از اینترنت و فضای مجازی برایمان بگویید؟
دسترسی بی قید شرط نوجوانان به اینترنت، سرمایه گذاری دشمنان فرهنگ و مذهب و تخلیه ی باورهای دینی جوانان ازطریق محصولات ضد فرهنگی و ضد ارزشی، گسست عاطفی و فرهنگی خانواده ها، کمرنگ شدن دور همی های خانوادگی و فامیلی و جایگزین شدن چت های اینترنتی، از بین رفتن بازی های کودکانه و خلاقانه گذشته و جایگزین شدن بازی های آنلاین و کامپیوتری که موجب چاقی مفرد کودکان و ایجاد اختلالات روانی در آنها شده است؛ می تواند بخشی از مضراتی باشد که می توان نام برد.
چگونه فرزند خود را در فضای مجازی ایمن نگه داریم؟
توصیه می کنم با فرزندان خود بصورت شفاف و صریح در مورد مزایا و معایب اینترنت صحبت کنید و صادقانه راجع به کسانی که با آنها در ارتباط هستند و در مورد چگونگی ارتباط شان صحبت کنید. البته هوشیار باشید زمانی که فرزند شما از اینترنت استفاده می کند و زمان بیشتری را در فضای مجازی سپری می کند، ممکن است درمعرض تبلیغات بیشتری قراربگیرد که به موجب آن غذاهای ناسالم، کلیشه‌های جنسیتی یا موضوعات نامتناسب با سن‌شان را ترویج می‌کنند. به فرزندتان آموزش بدهید تا تبلیغات آنلاین را تشخیص دهند و پیام‌های منفی را بشناسند. فرزندان ما نباید عکس ویا اطلاعات شخصی خودشان را در اختیار غریبه ها قرار بدهند. عادت های آنلاین سالم را تشویق کنیم و حتما نسبت به حالات فرزندتان هنگام کار با اینترنت هشیار باشید که مثلاً آیا غمگین و مضطرب یا پنهان‌کار به نظر می‌رسد، یا اذیت و آزار اینترنتی را تجربه می‌کند.
توصیه شما به والدین چیست؟
در برخورد با فضای مجازی نه تفریط و نه افراط کنیم. فضای مجازی مانند یک تیغ دو لبه‌ای است که استفاده مناسب از آن باعث شکوفایی توانایی‌ها و استفاده نامناسب از آن قربانگاه برخی از جوانان و نوجوانان و حتی بعضی از خانواده است. با برخورد واقع‌بینانه با فضای مجازی و از جمله آموزش مجازی و کسب اطلاعات بیشتر و آگاهی دادن در این زمینه می‌توان به تعلیم و تربیت مناسب‌تر نسلهای آینده که نیازمند یاری ماست، کمک کرد. والدین باید روش استفاده از کامپیوتر را بیاموزند و یاد بگیرند که چگونه برخی کاربردها رو مسدود کنند.تا جایی که می‌توانید درکنار فرزندانتان بنشینید و ببینید که در اینترنت به کجا می‌روند، چه چیزی برایشان جالب و جذاب است.برای فرزندانمان ساعاتی مشخص برای استفاده از اینترنت در نظر بگیریم برنامه های متنوع برای اوقات فراغت آنها با توجه به میزان علاقه‌مندی آنها در نظر بگیریم و از کودکی به آنها آموزش دهیم بجای بازی با گوشی و کامپیوتر بازی های فیزیکی و حرکتی انجام دهند و با کتاب و کتاب خوانی مانوس نماییم.
ارسال دیدگاه
شما باید وارد سایت شوید تا بتوانید نظر دهید.